A continuación trátanse as diferentes augas termais que se poden atopar nos balnearios de Galicia, explÃcanse as súas principais aplicacións e beneficios e suxÃrense os métodos máis adecuados de utilización. Con todo, a utilización das augas mineiro-medicinais deberá ser supervisada por un médico, xa que as composicións das augas son distintas e poden estar contraindicadas para algunhas patoloxÃas. Un exemplo son as augas hipersódicas, contraproducentes para cardiópatas ou hipertensos.
As augas termais debido ás súas caracterÃsticas logran a depuración do organismo polo que están completamente indicadas en patoloxÃas inflamatorias do aparello locomotor, como a artrite. Este tipo de patoloxÃa produce calor na zona, rixidez, dor, atrofia muscular, etc. A aplicación das augas termais van producir un efecto de relaxación, diminución da calor interna e unha mellorÃa da mobilidade, que vai producir unha diminución da dor.
Se as aplicacións se realizan en piscina terapéutica, a desgravitación producida pola auga vai axudar a que as articulacións que están sometidas a tensións polo peso corporal libérense. Isto produce a relaxación da musculatura da zona, diminuÃndo as contracturas. Se a isto engadÃmoslle o factor da temperatura, o cal xa é relaxante e descontracturante de seu, aumentaremos o efecto terapéutico.
Non debemos esquecer a estética, hoxe en dÃa tan importante. A xa comentada limpeza do organismo polas augas termais leva á súa vez unha limpeza dos poros da pel, mucosas e a liberación de toxinas, quedando limpa e tersa. Neste tipo de tratamento o que máis se utiliza son os barros e lodos.
Pero sen dúbida a patoloxÃa máis tratada nos balnearios ou zonas termais é o reumatismo, este tipo de patoloxÃa crónica que produce dor, rixidez, astenia, anorexia...etc, chegando a provocar deformidades causadas pola destrución da articulación e a incapacidade de movemento. As zonas de máis afectación son as articulacións distais e simétricas como os dedos das mans e pés, cóbados, xeonllos, nocellos e pés.
Os tratamentos neste caso van diminuÃr a dor, a inflamación, mellorando a mobilidade e diminuÃndo as contracturas musculares. Todo iso baseado na calor e as propiedades mineiromedicinais das augas e os distintos tipos de técnicas de aplicación. A calidade de vida do paciente reumatolóxico que acode aos "baños" é maior que o resto, xa que este tratamento lle confire unha mellorÃa importante na evolución do seu proceso.
Outra das caracterÃsticas que teñen os tratamentos de augas mineiromedicinaiss é o preventivo. Isto non quere dicir que as augas eviten a aparición dalgunha patoloxÃa, pero o Ãndice de aparición dalgunhas enfermidades será sempre menos que tendo unha vida na que as tensións, o alcol e o tabaco están á orde do dÃa.
Augas en cuxa composición predomina o cloruro. Poden ser de baixa mineralización, dando lugar a augas termais ou de alta mineralización, que serán augas frÃas.
Posúen sabor salgado máis ou menos intenso dependendo da mineralización. A súa orixe poder ser mariña ou o resultado da circulación da auga a través de capas de sal xemada ou residuos de mares xa desecados.
Son augas que estimulan as funcións orgánicas e metabólicas mellorando a alimentación celular e os procesos de cicatrización e reparación dos tecidos; ademais de favorecer a circulación sanguÃnea e linfática.
A súa aplicación pode ser por vÃa oral, provocando estimulación gástrica e do peristaltismo intestinal, ou por vÃa externa, indicadas en casos de tensións polo seu importante efecto sedante, diminución da hipertonÃa muscular, aumento do fluxo sanguÃneo e como efecto analxésico e antiinflamatorio. Tamén están indicadas para afeccións do aparello locomotor, como as contracturas musculares.
Se a súa aplicación é por medio de duchas, chorros, baños e piscina, aparte das indicacións anteriores, estas aplicación van aumentar as defensas da pel e mucosas. Tamén son utilizadas por medio de inhalacións e estufas. Este tipo de auga é estimulante de funcións orgánicas, endocrinas e metabólicas.
Nelas predomina o xofre oxidado, que é pouco asimilable bioloxicamente.
Estas augas interveñen na función renal, dixestiva e nas glándulas salivares. Compórtanse como purgantes, axudan a protexer os riles e a expulsar o bile.
Este tipo de augas caracterÃzase por que a súa temperatura e mineralización varÃan. Pódense subclasificar en:
A técnica de aplicación deste tipo de auga é por medio da inxesta, aÃnda que se pode aplicar por medio doutras vÃas.
Augas de baixa mineralización, alcalinas e frÃas. As súas principais indicacións son nas enfermidades do aparato dixestivo. Son antidispépticas (facilitan a dixestión) e antiácidas.
A súa principal forma de administración é bebida, actuando sobre o metabolismo de maneira que alcaliniza o PH gástrico se se toma en xaxún, diminuÃndo a acidez e axudando no proceso dixestivo. Tamén estimula a secreción pancreática e ten funcións diuréticas alcalinizando os ouriños.
Este tipo de augas poden compartir a súa composición con outro tipo de minerais que van variar as súas accións. As máis comúns son:
Nestas augas predomina o xofre en estado reducido e parcialmente gasoso, que é o que lle proporciona un olor a ovos podrecidos.
A súa administración realÃzase por medio de inxesta aÃnda que non se debe descartar outro tipo de aplicacións. Na súa composición poden ir acompañadas de sodio ou calcio.
Emprégase como antiinflamatorias, antiseborreicas e inmunorreguladoras de dermatose. A súas propiedades antibacterianas, nutritivas e mucorreguladoras axudan ás mucosas con enfermidades inflamatorias. Tamén contribúen aos procesos reumáticos, á diabete e, polo seu efecto antioxidante, a combater o envellecemento. Son utilizadas en post-operatorios do aparello locomotor e traumatismos. Teñen efecto tamén sobre as afeccións hepáticas.
Conteñen gas radon, radioactivo de orixe natural, con grandes propiedades sedantes e analxésicas.
Este tipo de auga utilizada en termalismo non ten ningún efecto negativo, estando indicadas para afeccións do sistema neurovexetativo, en tratamentos contra o estres, a ansiedade, a depresión e todos aqueles aspectos relacionados co sistema nervioso. Ademais empréganse en procesos reumáticos, dermopatÃas, afeccións do sistema endocrino, alteracións no sistema autoinmune (alerxias), e en afeccións respiratorias crónicas.
Tómanse en baños ou inhalacións.
Estas augas conteñen como elemento especial o ferro. A maior parte delas son frÃas, e estimulan a nutrición, sendo indicadas para procesos que cursan déficit de ferro (anemia, hipotiroidismo,…), convalecencias e enfermidades que debiliten ao paciente. Outras indicacións son en caso de obesidade, reumatismos, afeccións hepáticas, biliares e algún tipo de afeccións dermatolóxicas, asà como para trastornos de desenvolvemento infantil.
Son augas que conteñen gas ácido carbónico libre.
Teñen un sabor vivo picante que estimula as mucosas, favorecendo a secreción e motilidade gástrica, a secreción intestinal e a saÃda da bile.
En forma de baños producen un efecto vasodilatador arterial distal, polo que están indicadas na rehabilitación de vasculopatÃas periféricas.
Augas minerais de moi débil mineralización e de diferente aplicación segundo sexan termais ou frÃas. As termais (mais de 20 °C) son, xeralmente de uso externo en forma de baños, debido a súa acción sedante e analxésica, mentres que as frÃas (menos de 20 °C) inxÃrense, conseguindo un efecto diurético que facilita o arrastre de sedimentos, dificultando o depósito de cálculos e favorecendo a súa eliminación. Están indicadas en litÃase renal e infeccións urinarias.
Augas hipertermais, cuxo PH é de 6,5 e mineralización media sulfatada-sulfurosa. Atópanse en chans fangosos.
Están indicadas para afeccións articulares, como procesos reumáticos e post-operatorios do aparello locomotor, anemias, neuralgias, dermatoses prurixinosas, inflamacións alérxicas e afeccións respiratorias como a asma.
As augas sulfurosas están contraindicadas en casos de hipertensión e hemoptise.
